کیفیت جوش فقط به مهارت جوشکار یا نوع دستگاه وابسته نیست؛ انتخاب گاز محافظ نیز نقش مهمی در استحکام، ظاهر و دوام اتصال دارد. آرگون یکی از پرکاربردترین گازهای محافظ در فرایندهای جوشکاری است. این گاز بی‌رنگ، بی‌بو و از نظر شیمیایی خنثی است و با ایجاد پوششی پایدار در اطراف حوضچه مذاب، از تماس فلز داغ با اکسیژن، نیتروژن و رطوبت هوا جلوگیری می‌کند. نتیجه این فرایند، کاهش اکسیداسیون و آلودگی در محل جوش است.

چرا آرگون برای جوشکاری مناسب است؟

وقتی فلز در اثر حرارت ذوب می‌شود، واکنش‌پذیری آن با گازهای موجود در هوا افزایش پیدا می‌کند. ورود اکسیژن یا نیتروژن به حوضچه مذاب می‌تواند باعث ایجاد منافذ، ترک، افت استحکام یا تغییر رنگ سطح شود. گاز آرگون بدون شرکت در واکنش شیمیایی، فضای اطراف قوس و محل ذوب را محافظت می‌کند.

آرگون نسبت به هوا چگالی بیشتری دارد؛ بنابراین می‌تواند پوشش مناسبی روی حوضچه جوش ایجاد کند. قوس پایدار، شروع آسان‌تر جوشکاری و کنترل بهتر مذاب از دیگر مزایای آن هستند. این ویژگی‌ها به‌خصوص در کارهایی که ظاهر تمیز، دقت بالا و حداقل پاشش اهمیت دارد، کاملاً محسوس است. آرگون در زمان جوشکاری به صورت گاز مصرف می‌شود، اما برای ذخیره‌سازی و تامین حجم بالا می‌تواند به شکل مایع نگهداری شود. در صنایع با مصرف زیاد، خرید آرگون مایع می‌تواند گزینه مناسبی برای تامین مستمر آرگون باشد.

استفاده از گاز آرگون در جوشکاری TIG

یکی از مهم‌ترین موارد مصرف آرگون، جوشکاری TIG یا جوشکاری با الکترود تنگستن است. در این روش، آرگون از الکترود تنگستن و حوضچه مذاب محافظت می‌کند و امکان ایجاد جوشی دقیق و یکنواخت را فراهم می‌سازد. این فرایند برای جوشکاری استیل ضدزنگ، آلومینیوم، مس، تیتانیوم و ورق‌های نازک کاربرد گسترده‌ای دارد.

در تجربه عملی کارگاهی، قطع شدن لحظه‌ای جریان گاز یا تنظیم نامناسب دبی می‌تواند به سیاه‌شدن تنگستن، تغییر رنگ شدید جوش یا ایجاد حفره منجر شود. به همین دلیل، تنظیم زمان پیش‌گاز و پس‌گاز و بررسی سلامت شیلنگ‌ها و اتصالات، به‌اندازه انتخاب جریان جوشکاری اهمیت دارد. برای بسیاری از عملیات TIG از آرگون خالص استفاده می‌شود، اما خلوص موردنیاز باید مناسب با جنس قطعه و حساسیت پروژه انتخاب شود.

نقش گاز آرگون در جوشکاری MIG

آرگون در جوشکاری MIG نیز به‌عنوان گاز محافظ استفاده می‌شود. برای جوشکاری آلومینیوم و بعضی فلزات غیرآهنی، آرگون خالص انتخاب مناسبی است. در جوشکاری فولاد کربنی معمولاً از ترکیب آرگون با درصد مشخصی از دی‌اکسیدکربن یا اکسیژن استفاده می‌شود. این ترکیب می‌تواند ضمن حفظ پایداری قوس، نفوذ و شکل گرده جوش را بهبود دهد.

انتخاب گاز نباید صرفاً بر اساس قیمت انجام شود. جنس فلز پایه، ضخامت قطعه، نوع انتقال فلز، وضعیت جوشکاری و الزامات فنی پروژه باید هم‌زمان در نظر گرفته شوند. گازی که برای جوشکاری یک ورق نازک استیل مناسب است، الزاماً برای قطعه ضخیم فولادی یا آلومینیومی بهترین گزینه نیست.

نکات مهم در تنظیم جریان گاز آرگون

افزایش بیش از حد دبی آرگون همیشه به معنای محافظت بهتر نیست. جریان زیاد می‌تواند اطراف نازل آشفتگی ایجاد کند و هوا را به داخل محدوده جوش بکشد. جریان کم نیز پوشش کافی ایجاد نمی‌کند. قطر نازل، فاصله تورچ تا قطعه، وجود باد و وضعیت اتصال بر مقدار مناسب دبی اثر می‌گذارند.

پیش از شروع کار باید نشتی اتصالات، وضعیت رگلاتور، تمیزی نازل و سلامت فلومتر بررسی شود. در محیط‌های باز نیز استفاده از بادشکن مناسب ضروری است. این کنترل‌های ساده از مصرف بی‌رویه گاز و دوباره‌کاری جلوگیری می‌کنند.

نکاتی که قبل از تهیه و استفاده از گاز آرگون باید بدانید

خلوص واقعی گاز، سلامت سیلندر و اطمینان از تأمین مستمر، برای حفظ کیفیت جوش ضروری است. آرگون باید در فضای دارای تهویه مناسب مصرف شود؛ زیرا با وجود غیرسمی و غیرقابل‌اشتعال بودن، تجمع آن می‌تواند اکسیژن محیط را کاهش دهد. نگهداری سیلندر به‌صورت مهارشده، دور از حرارت و حمل آن با تجهیزات مناسب نیز از اصول ایمنی است. در نهایت، انتخاب درست نوع و خلوص آرگون، تنظیم اصولی جریان و خرید از تأمین‌کننده معتبر، سه عامل اصلی برای دستیابی به جوشی تمیز، مقاوم و اقتصادی هستند.